De bevrijding van Tielt
Na bijzonder hevige gevechten werd Tielt op 8 september 1944 door de Polen bevrijd, die deel uitmaakten van de eerste Poolse Tankdivisie onder leiding van Generaal S. Maczek.
In de gevechten in het Tieltse stadscentrum stierven uiteindelijk 8 Polen, 7 Tieltenaren en 25 Duitsers (waaronder één soldaat afkomstig uit onze latere zusterstad Gross-Gerau).
De eerste Poolse Pantserdivisie werd in februari 1942 in Schotland gevormd uit de restanten van de 10de Poolse Cavaleriebrigade, de zogenaamde “Zwarte Brigade” (zo genoemd omwille van de zwartlederen legerjassen). Deze brigade die in Bretagne vocht werd in 1940 ontzet naar Schotland. De Cavaleriebrigade werd versterkt met Polen die zich als vrijwilligers opgaven : ontsnapte Polen uit bezette Europese landen, Zuid-Amerikaanse Polen, Poolse ontvluchte krijgsgevangenen uit de USSR …
Als embleem kiest Maczek een gevederde helm op een oranje veld. Deze helm is van de historische Poolse Cavalerie die vederbossen van 1 meter lang droegen.
De Poolse Pantserdivisie wordt tussen 30 juli en 4 augustus 1944 aan land gebracht bij Arromanches (F). Ze telt 13.000 man, 4500 voertuigen en 381 Sherman-, Stuart- en Cromwelltanks.
Tijdens de slag om Falaise (11 – 21 augustus) sluiten de Polen de omsingeling van de Duitse troepen en brengen hen een grote nederlaag toe.
Op 6 september 1944 trekken de Polen de Belgische grens over : Poperinge, Ieper, Zonnebeke, Roeselare (07/09) worden bevrijd.
Nadat Roeselare werd bevrijd beval Maczek onmiddellijk en zonder rust door te stoten naar Tielt om de Duitsers te verhinderen een defensielinie op te bouwen.
Het 24ste Regiment Lansiers (Ulanen) en het 8ste Bataljon Jagers samen met 2 groepen gemotoriseerde en anti-tankartillerie veroveren na bloedige gevechten de stad.
Tijdens hun vlucht naar Ruiselede en Aalter wordt de Duitse kolonne door Poolse Spitfires letterlijk aan flarden geschoten. Op 13 september wordt Gent gezuiverd, Lokeren, Sint-Niklaas en Breda volgen. Op 5 mei wordt Wilhelmshaven, de wieg van de Duitse militaire marine bezet.
In 1947 wordt in Lommel het Poolse militaire kerkhof ingericht. De Tieltse burgemeester Baert weigert de acht gesneuvelde Polen die in Tielt rusten te ontgraven “die helden geworden zijn, een relikwie van onze stad”.
Op 17 december 1944 wordt Generaal S. Maczek de eerste (en tot nu toe enige) officiële ereburger van de stad Tielt.
Op 8 september 1994 wordt op het Polenplein een symbolisch beeldje van Maczek onthuld.
Maczek wordt voorgesteld met een sleutel uit het Tieltse wapenschild in de hand, het is ook de sleutel van de bevrijding waarmee Maczek stadspoorten opende van Falaise tot Wilhelmshaven.
N.a.v. de bevrijdingsfeesten in 1994 werden contacten gelegd met de Oost-Poolse stad KRASNIK (http://www.Krasnik.um.gov.pl), de oude regimentstad van het 24ste Regiment Lansiers. Resten van de kazerne en een klein museum over dit regiment (uniformen, kaartmateriaal, foto’s enz…) zijn er te bezichtigen.