Studies hebben aangetoond dat kinderen ongeveer vanaf de leeftijd van 10 jaar in staat zijn om alleen in het verkeer te fietsen. Uiteraard speelt de opgedane ervaring van het kind een belangrijke rol. Kinderen die vaak met hun ouders in het verkeer oefenen of / en deelnamen aan het Grote Fietsexamen, ingericht door de Tieltse basisscholen, de stad Tielt en de politie kunnen vlugger zelfstandig de straat op.
Probeer het traject naar school enkele keren samen met het kind uit en geef hierbij tips en aanwijzingen. In het begin rijd je het best naast je kind, aan de linkerkant. Heeft jouw kind al wat meer ervaring, dan fiets je er achter.
- Laat je kind pas alleen naar school fietsen als je er zeker van bent dat het dit zelfstandig aankan. Kan je kind achter zich kijken en zijn arm uitsteken zonder uit te wijken? Kan het afstanden en snelheden van de auto's voldoende veilig inschatten? Is hij of zij zich bewust van de gevaren?
- Stippel vooraf samen de veiligste weg uit. De veiligste weg is niet noodzakelijk de kortste weg. Maak gebruik van de schoolfietsroutekaart.
- Zorg dat het kind goed zichtbaar is op de fiets.
- Een fietshelm geeft extra bescherming wanneer je als fietser betrokken raakt bij een ongeval.
- Fietsers jonger dan 9 jaar mogen altijd op het trottoir rijden, op voorwaarde dat de wielen een wieldiameter van ten hoogste 50 cm hebben.
- Binnen de bebouwde kom mag je steeds met twee naast elkaar fietsen.
- Je hebt als fietser geen voorrang op een oversteekplaats voor fietsers. Je moet wachten tot het veilig is om over te steken.
- Een fietser mag een zebrapad niet al fietsend oversteken. Een fietser heeft geen voorrang als hij of zij het zebrapad al fietsend oversteekt.
- Fietsers zijn verplicht hun arm uit te steken wanneer zij links of rechts afslaan en wanneer ze inhalen of zijwaarts uitwijken.
- Opgepast voor de dode hoek. Als er op een kruispunt vrachtwagens rijden blijf je het best ver achter hen. Plaats je in elk geval nooit naast een vrachtwagen, want als fietser sta je in de dode hoek van een vrachtwagen en de chauffeur kan je dan onmogelijk zien!
- Pas op voor onverwachte hindernissen. Een portier dat plots opengaat, een auto die uit een garage of parking komt gereden. Blijf aandachtig zodat je hindernissen tijdig kan ontwijken.
- Het is verboden om te rijden zonder het stuur vast te houden.
- De boekentas draag je op de rug of op de bagagedrager. Niet aan het stuur, want dat brengt het evenwicht in gevaar.
- Zorg er voor dat de fiets technisch in orde is. Dat betekent: aangepast aan de grootte van het kind, volledig uitgerust en goed onderhouden.
- De fiets is uitgerust met een fietsbel, twee goed functionerende remmen en reflectoren.
- Fietslichten moeten alleen aanwezig zijn en in werking zijn tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag, en in alle omstandigheden wanneer het niet meer mogelijk is duidelijk te zien op een afstand van ongeveer 200 m. In dat geval gaat het om een wit of geel licht vooraan en een rood licht achteraan.
- Laat de fietsenmaker de fiets eens per jaar een controle- en smeerbeurt geven.
Fietsen is - zeker in Vlaanderen - niet veilig, zo blijkt uit de cijfers van het Vias (voorheen BIVV). Elke dag zijn in België 9 jonge fietsers en voetgangers tussen vijf en achttien betrokken bij een verkeersongeval. 14% van de dodelijke verkeersslachtoffers zijn fietsers. In Vlaanderen zijn er in de week het meeste letselongevallen met fietsers tussen 8 en 9 uur 's morgens.
Na de middag is er een piek van gekwetste fietsers tussen 16.00 en 17.00 uur. Dat schoolverkeer bij gekwetste fietsers een belangrijke rol speelt wordt ook aangetoond op woensdag. Op die dag situeert de piek van gekwetste fietsers zich niet 's morgens maar 's middags tussen 12.00 en 13.00 uur. De piek van gekwetste fietsers is 's avonds steeds hoger dan 's morgens. Kinderen zijn na school meer 'uitgelaten' na een dag stilzitten en werken en dus mogelijk minder aandachtig in het verkeer.